Komunizmi vdiq në dhjetor 1990, por sot Shqipëria mbahet peng nga idiotët
Nga Avokat Edmond Petraj
Ka një thënie të drejtpërdrejtë që po trondit opinionin publik: “Komunizmi vdiq në dhjetor 1990, problemi sot janë idiotët.” Në të vërtetë, kjo nuk është thjesht një provokim filozofik. Është pasqyra më e saktë që i vendoset shoqërisë shqiptare sot. Dhe për fat të keq, ajo pasqyrë nuk na pëlqen, sepse tregon një realitet që na shqetëson më shumë se e shkuara: niveli i ulët i ndërgjegjes, kulturës qytetare dhe përgjegjësisë së një pjese të vendit.
Një e vërtetë e hidhur: sistemi ra, mentaliteti mbijetoi
Në 1990 shqiptarët shkatërruan një regjim monist, por harruan të çmontojnë një element edhe më të rrezikshëm: mentalitetin e njeriut që nuk mendon, nuk kupton dhe nuk pranon përgjegjësi për veprimet e tij.
Dhe ky mentalitet mbijetoi madje lulëzoi në tranzicionin e gjatë 35-vjeçar.
Sot nuk kemi një shoqëri të shtypur nga diktatura, por një shoqëri të kërcënuar nga padituria, mediokriteti, arroganca dhe përdorimi i lirisë në dëm të vetes.
Idiotësia e sotme është më e rrezikshme se komunizmi i djeshëm
Komunizmi ishte i identifikueshëm: kishte parti, kishte ideologji, kishte mekanizma kontrolli. Idiozia e sotme nuk ka fytyrë të qartë, por është kudo: në administratë, në politikë, në rrjete sociale, në arsim, në institucionet e drejtësisë, në rrugë, në votime.
Ajo vret sistemin pa bërë zhurmë.
Sot, përtej çdo ngjashmërie, shoqëria shqiptare vuan nga individë që:
nuk e respektojnë ligjin, por ankohen kur ligji “nuk funksionon”;
shesin votën, pastaj pyesin pse nuk ndryshon jeta e tyre;
kërkojnë mik e jo meritë, pastaj flasin për reformë,
kritikojnë korrupsionin, ndërsa i japin 50 mijë lekë policit për t’i falur gjobën;
ankohen për drejtësinë, ndërsa nuk zbatojnë as rregullin më minimal;
presin nga shteti çdo gjë, por nuk japin asgjë si qytetarë.
Këta janë “idiotët” modernë. Jo sepse janë të paditur në letra, por sepse nuk përqafojnë as mendjen kritike dhe as përgjegjësinë qytetare.
Shqipëria nuk ngec nga e shkuara, por nga e tashmja
Si avokat, e shoh çdo ditë,
dosje që vonohen sepse qytetarët nuk dinë të plotësojnë një kërkesë minimale;
çështje që humben sepse njerëzit nuk lexojnë dokumentet që firmosin;
procese të bllokuara nga shkelje absurde që vijnë nga mungesa e kulturës juridike elementare.
Këto nuk janë pasoja të komunizmit. Janë pasoja të njerëzve që nuk duan të ndryshojnë.
Shqipëria nuk është peng i ligjit, por peng i atyre që nuk i binden ligjit.
Në 1990 morëm lirinë. Sot duhet të mësojmë ç’do të thotë liri.
Liria nuk është anarki. Liria nuk është të bësh ç’të duash. Liria është përgjegjësi. Është të dish të mos abuzosh me të. Është të pranosh se vota jote ka peshë, se fjala jote ka pasojë, se veprimi yt dëmton ose përmirëson shoqërinë.
Demokracia është një makinë që funksionon vetëm nëse drejtuesit – qytetarët – dinë ta përdorin. Dhe sot, fatkeqësisht, shumë prej tyre nuk e dinë. Madje, shumica nuk përpiqen të mësojnë.
Dhjetori 1990 ishte çlirimi politik. Tani na duhet çlirimi mendor.
Thënia se “komunizmi vdiq, problemi janë idiotët” nuk është fyerje. Është thirrje. Është paralajmërim. Është diagnozë e saktë e një shoqërie që rrezikon të ngecë edhe 30 vite të tjera, nëse nuk lufton mentalitetin e trashëguar.
Në 1990 shqiptarët u ngritën kundër regjimit.
Sot shqiptarët duhet të ngrihen kundër paditurisë, mediokritetit dhe njeriut që e shkatërron demokracinë nga brenda.
Nëse nuk fitojmë këtë betejë, të gjithë do të humbasim.
Sepse komunizmi ra, por idiotët nëse nuk ndalen do të jenë diktatura e re e kësaj shoqërie.
Mora shkas nga nje thenie e te madhit Ben Blushi.
Avokat Edmond Petraj
@NewsIn.Al
