Në Eneida është një nga skenat më të bukura në të gjithë letërsinë: ajo e Eneas që mban mbi supe të atin Ankizin, për ta ndihmuar të arratiset nga Troja.
Hej profesor, një nga djemtë e mi më pyeti, po pse na the se të moshuarit janë pasuria më e madhe e një populli?
Tani, a ju kujtohet Lufta e Trojës? Është rrëmbimi i Helenës, dhe më pas Akili, Uliksi dhe më pas është episodi i famshëm i kalit me të cilin akejtë hynë në qytet dhe i vunë zjarrin mureve. Jo, nuk dua të flas me ju për Homerin. Por për Eneidën. Sepse në Eneida është një nga skenat më të bukura në të gjithë letërsinë: ajo e Eneas që mban mbi supe të atin Ankizin, për ta ndihmuar të arratiset nga Troja. Enea mbante mbi supe të atin. As djali i tij, as gruaja e tij, as objekti më i çmuar që i kujtonte lavditë e tij: Enea zgjodhi gjënë më pak të dobishme në dukje, një plak. Dhe këtu qëndron sekreti i gjithë letërsisë.
Por për çfarë është Eneida? E një njeriu që me sa duket sapo ka humbur gjithçka: atdheun, shtëpinë, familjen. Qyteti i tij është në zjarr. Ai nuk di çfarë të bëjë apo ku të shkojë. Nëse shkoni dhe lexoni biografitë e njerëzve të mëdhenj, do ta gjeni gjithmonë këtë gjë këtu: një rënie, një moment dëshpërimi të tmerrshëm, një pengesë aq e madhe sa dukej e pamundur për t’u kapërcyer. Virgjili i quan “lotët e gjërave”. Van Gogh u mbyll në një spital psikiatrik, Bethoven u bë i shurdhër, Pascoli humbi babanë e tij në fëmijëri, Dostojevski u dënua me punë të detyruar…
Megjithatë, Van Gogh pikturoi disa nga pikturat e tij më të bukura në azil dhe ka një arsye pse veprat e tij, dy shekuj më vonë, vazhdojnë të ngjallin emocione kaq të forta në çdo pjesë të botës. Pse? Sepse na tregojnë historinë e një shpirti që reziston dhe shkëlqen edhe në errësirë. Edhe Enea “reziston”, nuk dorëzohet. Kjo është arsyeja pse për mua kjo është një nga poezitë më të bukura për të lexuar të rinjtë.
Eneida ju mëson se në jetë do të ketë gjithmonë stuhi dhe pengesa për të kapërcyer, por që pas një disfate mund të ketë fitoret më rrezatuese. Nëse Akili është një hero i pamposhtur, Enea është një hero që na përfaqëson të gjithëve. Ai është njeriu që i mbijetoi një katastrofe dhe vendos të fillojë nga e para. Ai i përgjigjet shkatërrimit me rindërtim. Dhe për të rindërtuar ai e di se duhet të ruajë gjënë më të shtrenjtë që zotëron: babain e tij, të moshuarin, kujtimin e një populli.
Guendalina Middei
@NewsIn.Al