Kur mendoni për Risorgimenton italian, ku mendoni se filloi e gjitha? Në Milano? Në Torino? në Firence?
Do të habiteni kur të mësoni se një nga farkëtoret më të rëndësishme të patriotëve ishte në një kolegj të vogël të humbur në malet e Kalabrisë. Jo një kolegj i çfarëdoshëm, por Kolegji Italo-Shqiptar i Sant’Adrianos, në San Demetrio Corone.
Këtu, studiuan pasardhësit e atyre familjeve shqiptare që kishin mbërritur në Itali shekuj më parë, Arbëreshët. Njerëz që kishin tashmë përvojën e mërgimit dhe rezistencës në historinë e tyre. Dhe pikërisht këtu, në këtë cep të harruar të Jugut, u arsimuan shumë nga patriotët që ëndërronin për një Itali të bashkuar.
Burbonët e dinin mirë këtë. Aq shumë sa e quanin këtë kolegj një “strofkë nepërkash” dhe “terror të Burbonëve”. Gjatë kryengritjeve të Risorgimentos, një pjesë e konsiderueshme e të arrestuarve në Kalabri ishin ish-studentë ose njerëz të trajnuar në këtë institucion.
Mendojeni pak: një pakicë etnike nga Jugu i thellë që bëhet motori i lirisë për të gjithë Italinë. Historia na mëson se ëndrrat më të mëdha shpesh fillojnë nga vendet më të vogla dhe më të pa
@Newsin.al