Zgjerimi i BE-së: Çfarë votoi Parlamenti Evropian për vendet e Ballkanit Perëndimor
Parlamenti Evropian dërgoi një mesazh të qartë në favor të zgjerimit të BE-së, duke konfirmuar mbështetjen e tij për perspektivën evropiane të vendeve të Ballkanit Perëndimor, por duke shënuar shpejtësi të ndryshme progresi për secilën prej tyre.
Raportet shënojnë mospërputhje të konsiderueshme në ritmin e reformave: Mali i Zi dhe Shqipëria duket se janë përpara kushteve të kërkuara, duke synuar mbylljen e negociatave të pranimit deri në vitin 2026 dhe 2027 përkatësisht, ndërsa, në të kundërt, Maqedonia e Veriut dhe Kosova mbeten të bllokuara në bllokime të brendshme politike që pengojnë progresin.
Shqipëria: Orar ambicioz me të drejtat sociale në plan të parë
Raporti për Shqipërinë u miratua me 483 vota pro, 103 kundër dhe 70 abstenime. Eurodeputetët përshëndetën progresin e shpejtë të vendit në vitet e fundit, duke u bërë thirrje autoriteteve të sigurojnë zbatimin e plotë të legjislacionit të miratuar tashmë. Megjithatë, pavarësisht progresit, Parlamenti vëren se Shqipëria ende përballet me sfida, të tilla si kapërcimi i polarizimit të brendshëm politik, përmirësimi i kulturës politike, forcimi i sundimit të ligjit dhe konsolidimi i reformave kundër korrupsionit. Raporti paralajmëron se cilësia e reformave do të përcaktojë afatin kohor të pranimit, duke pasur parasysh ambicien e Shqipërisë për të mbyllur negociatat e pranimit deri në fund të vitit 2027.
Raportuesi Andreas Schieder (Socialistë, Austri) deklaroi se Shqipëria është një vend pionier në procesin e pranimit, duke e përshkruar qëllimin e mbylljes së negociatave deri në fund të vitit 2027 si një pritje realiste dhe jo thjesht një dëshirë. Ai vuri në dukje se raporti i këtij viti thekson çështjet sociale, duke nënvizuar nevojën për të mos u ndalur në procesin e respektimit të sundimit të ligjit dhe ekonomisë, por për të siguruar një sistem social funksional me sindikata dhe legjislacion pune që i jep përparësi të drejtave të punëtorëve.
Bosnja dhe Hercegovina: Thirrje për t’i dhënë fund bllokadës
Me 478 vota pro, 116 kundër dhe 54 abstenime, eurodeputetët riafirmojnë mbështetjen e tyre për procesin e pranimit të Bosnjës dhe Hercegovinës bazuar në unitetin, sovranitetin dhe integritetin territorial të vendit dhe bëjnë thirrje për reforma për të forcuar institucionet demokratike, për të mbrojtur sundimin e ligjit, për të luftuar korrupsionin dhe krimin e organizuar dhe për të garantuar të drejtat themelore për të gjithë qytetarët.
Parlamenti u bën thirrje udhëheqësve politikë të vendit të ripërtërijnë angazhimin e tyre ndaj integrimit evropian dhe të zbatojnë reformat e vonuara pa vonesë të mëtejshme, duke bërë thirrje për t’i dhënë fund përjashtimit, vetos së motivuar politikisht dhe retorikës përçarëse që minojnë ambiciet evropiane të vendit.
Raportuesi Ondřej Kolář (PPE, Republika Çeke) theksoi se nëse Evropa dëshiron të bëhet më e fortë, ajo duhet të bëhet edhe më e madhe, gjeografikisht dhe politikisht, por anëtarësimi nuk mund të merret si i mirëqenë. Ndërsa ai do ta mirëpriste Bosnjën në BE, ai vuri në dukje se përpjekjet e saj shpesh dëmtohen nga justifikime ose një kapacitet i kufizuar për të arritur marrëveshje edhe brenda vendit, duke shtuar se vetë BE duhet të pyesë veten nëse është koha për të ecur drejt një modeli gradual të pranimit për ato vende që i plotësojnë vërtet kriteret.
Kosova: Shqetësim për bllokimin politik
Raporti për Kosovën u miratua me 412 vota pro, 174 kundër dhe 58 abstenime. Eurodeputetët përgëzojnë angazhimin e vazhdueshëm të Kosovës ndaj perspektivës së saj evropiane, por shprehin shqetësim për dështimin e vendit për të formuar një legjislaturë dhe qeveri funksionale për më shumë se një vit. Ata i bëjnë thirrje qeverisë të përshpejtojë reformat që lidhen me BE-në, veçanërisht në fushat e sundimit të ligjit, lirive themelore dhe luftës kundër korrupsionit. Teksti nënvizon se normalizimi i marrëdhënieve me Serbinë dhe zbatimi i marrëveshjeve të Brukselit dhe Ohrit mbeten thelbësore për aspiratat evropiane të Kosovës.
Raportuesi Riho Terras (PPE, Estoni) tha se ishte e rëndësishme që Kosova të qëndronte në rrugën evropiane dhe të ecë përpara me procesin e pranimit, duke e përshkruar vlerësimin e raportit si objektiv dhe të drejtë. Ai vuri në dukje se, pavarësisht sfidave që kërkonin vëmendje të vazhdueshme, pati zhvillime pozitive, siç është hapja e kapitujve të Mekanizmit të Reformës dhe Rritjes dhe heqja e masave nga Komisioni.
Mali i Zi: Synon të bëhet shteti i 28-të anëtar deri në vitin 2028
Me 486 vota pro, 101 kundër dhe 75 abstenime, eurodeputetët mirëpresin progresin e qëndrueshëm të Malit të Zi në reformat që lidhen me BE-në, të mbështetur nga ambicia e vendit për të përfunduar negociatat deri në fund të vitit 2026 dhe për t’u bërë shteti i 28-të anëtar i Unionit deri në vitin 2028. Përtej kritereve teknike, eurodeputetët vërejnë se orientimi strategjik evropian dhe angazhimi i vazhdueshëm i përfaqësuesve politikë të Malit të Zi ndaj shtetësisë së tij të pavarur mbeten kritere kyçe politike në procesin e pranimit.
Raportuesi Marijan Šarec (Renew, Slloveni) vuri në dukje se Mali i Zi po kalon një vit jashtëzakonisht sfidues, me kohë të ngutshme dhe shumë punë të mbetur. Raporti, tha ai, duhet të shërbejë si njohje e progresit dhe si inkurajim për periudhën në vijim, dhe mbi të gjitha si një thirrje për të gjithë të përfshirët për të treguar mençuri dhe përgjegjësi, në mënyrë që mosmarrëveshjet e vogla të mos errësojnë ose të pengojnë qëllimet më të gjera strategjike.
Maqedonia e Veriut: Stagnim dhe nevojë për ndryshime kushtetuese
Raporti për Maqedoninë e Veriut u miratua me 411 vota pro, 120 kundër dhe 120 abstenime. Parlamenti nënvizon mbështetjen e tij të plotë për angazhimin e vendit ndaj integrimit evropian, duke vënë në dukje se përparimi në negociatat e pranimit varet nga reformat e qëndrueshme dhe thelbësore.
Eurodeputetët shprehin keqardhje për mungesën e progresit që nga raporti i mëparshëm i vitit 2025, veçanërisht në sundimin e ligjit, reformën gjyqësore dhe luftën kundër korrupsionit, duke theksuar se nevojitet urgjentisht një angazhim i ripërtërirë politik dhe bashkëpunim ndërpartiak, veçanërisht për miratimin e ndryshimeve të nevojshme kushtetuese që do të lejojnë hapjen e grupit të parë të kapitujve negociues.
Raportuesi Thomas Waitz (Partia e të Gjelbërve, Austri) shprehu kënaqësinë që Parlamenti miratoi raportin në një moment kritik për zgjerimin, duke vënë në dukje se vendi kohët e fundit ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm reformash dhe është thelbësore që qeveria të vazhdojë këto përpjekje, duke qëndruar fort në rrugën e integrimit evropian, pasi e ardhmja e Maqedonisë së Veriut është brenda Bashkimit Evropian.
Rrjeti i Bizneseve Shqiptare në Greqi
@NewsIn.Al