Sa real është propozimi i Macron për të zgjeruar “ombrellën bërthamore” në Evropë?
Emmanuel Macron, kreu i një vendi në jostabilitet politik, të cilin pak a shumë e shkaktoi vetë, kërkon të shfaqet si lideri i… nga kjo anë e Atlantikut – Me çfarë çmimi?
Emmanuel Macron tha se do të nisë një dialog strategjik për të zgjeruar mbrojtjen e ofruar nga arsenali bërthamor i Francës për partnerët e saj evropianë, në një përpjekje për të marrë frenat në kontinent kundër Donald Trump. Prandaj, në fund të fundit, ai nuk heziton të paralajmërojë popullin e tij, që të jetë gati pëçdo eventualitet duke minimizuar rrezikun e kërcënimit rus dhe duke u mburrur me armët bërthamore të vendit të tij, sikur pjesa tjetër e Evropës – ose më mirë, njerëzit e saj – të kenë vendosur të shkojnë në luftë bërthamore në çdo moment …
Por sa real është propozimi i Macron për të zgjeruar “ombrellën bërthamore” në Evropë? A mund të zëvendësojë atë amerikane? Këtyre pyetjeve u përgjigjet agjencia Reuters me analizën e saj .
Para së gjithash, duhet thënë se parandalimi kryesor bërthamor i Evropës vjen nga Shtetet e Bashkuara dhe ka qenë një simbol i solidaritetit transatlantik për dekada të tëra.
Franca ka një arsenal bërthamor shumë më të vogël se aleati i saj në NATO, por Moska iu përgjigj komenteve të Macron duke thënë se retorika e tij bërthamore përbën një kërcënim për Rusinë.
Kjo, fillimisht, sepse një ditë më vonë vetë Vladimir Putin, pa iu referuar Macronit, komentoi në mënyrë karakteristike: “Ka ende njerëz që duan të kthehen në epokën e Napoleonit, duke harruar se cili ishte fundi i tij”.
Pse po diskutohet tani parandalimi bërthamor francez?
Në çdo rast, vënia në pikëpyetje e ndarjes së barrës së NATO-s nga ana e presidentit amerikan Donald Trump dhe hapat e tij ndaj Rusisë, teksa ai përpiqet – në mënyrën e tij, “unike” – për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, kanë çuar në pyetje ekzistenciale në Evropë në lidhje me marrëdhëniet transatlantike dhe angazhimin e Uashingtonit për të kontribuar në mbrojtjen e aleatëve të tij evropianë.
Friedrich Merz, i cili ka të ngjarë të jetë kancelari i ardhshëm i Gjermanisë, tha se ai ka frikë se NATO mund të mos mbetet në “formën e saj aktuale” deri në qershor dhe mbrojti një shqyrtim më të afërt të parandalimit bërthamor francez dhe britanik.
SHBA ka armë bërthamore në Evropë dhe dhjetëra mijëra trupa të dislokuara në baza në të gjithë kontinentin. Ato ofrojnë disa aftësi ushtarake me të cilat Evropa nuk mund të konkurrojë – nga furnizimi me karburant ajror deri te ombrella e saj bërthamore.
Parandalimi bërthamor është i përfshirë në Nenin V të NATO-s dhe është mbështetur për dekada nga politikanët amerikanë. Por garancitë se armët bërthamore janë një pjesë kyçe e strategjisë së parandalimit të aleancës nuk janë ligjërisht të detyrueshme.
Sa i madh është arsenali bërthamor i Francës?
Franca është fuqia e vetme bërthamore e Bashkimit Evropian pasi Britania u largua nga blloku dhe Parisi krenohet me parandalimin e pavarur bërthamor.
Vendi shpenzon rreth 5.6 miliardë euro çdo vit për ruajtjen e stokut të tij, i cili përbëhet nga 290 armë bërthamore nëndetëse dhe ajrore, të katërtat më të mëdha në botë. Ajo shpenzon rreth 15% të buxhetit vjetor të mbrojtjes për modernizimin e kapaciteteve të saj bërthamore.
Sipas Federatës së Shkencëtarëve Amerikanë, Shtetet e Bashkuara dhe Rusia kanë më shumë se 5000 koka bërthamore. SHBA ka 1700 koka bërthamore në mbarë botën.
Britania e përshkruan programin e saj bërthamor si “operativisht të pavarur”, por ajo siguron teknologji raketore nga Shtetet e Bashkuara dhe varet nga amerikanët për prokurimin dhe mbështetjen e mirëmbajtjes.
@NewsIn.Al
