Cilat janë aspiratat e Mitsotakis dhe Erdogan nga takimi në Vilnius – Çfarë ndryshon në rast të marrëveshjes
Një klimë e proceseve intensive diplomatike mbizotëron, si në palën greke ashtu edhe në atë turke, veçanërisht pas marrëveshjes ne takimin Kiriakos Mitsotakis dhe Tajip Erdogan në Vilnius, në margjinat e Samitit të NATO-s, që do të mbahet më 11 korrik . Duket se përveç takimit mes presidentit turk dhe kryeministrit grek, do të ketë edhe një takim të ministrit të Jashtëm grek, Giorgos Gerapetritis, me homologun e tij turk, Hakan Fidan.
Pas një periudhe të gjatë përshkallëzimi të madh në marrëdhëniet greko-turke, katërshja Mitsotakis-Erdogan nuk pritet të jetë e lehtë, pasi Erdogani pritet të kërkojë sërish çmilitarizimin e ishujve, por edhe ngadalësimin e garës së armëve. Greqia e ka nisur përmes traktateve ndërkombëtare që ka nënshkruar.
Skenari optimist dhe pesimist për Greqinë
Greqia vjen në takimin në Vilnius me një “shportë të vogël”. Qeveria beson se nuk është aspak e lehtë të rifillojë dialogun, nëse Turqia nuk bën një hap prapa. Nëse kjo arrihet përfundimisht, kontaktet eksploruese do të fillojnë më së voni deri në dimër. Ky është skenari optimist, ndërsa skenari pesimist është gjetja e pamundësisë së marrëveshjes.
Vlen të theksohet se Kyriakos Mitsotakis kishte thënë gjatë periudhës parazgjedhore se “ne nuk jemi të dënuar të jetojmë me Turqinë në një regjim të përshkallëzimit të përhershëm dhe në prag të një episodi të nxehtë, siç ndodhi në vitin 2020”.
Pritshmëria kryesore e qeverisë është të sigurojë që marrëdhëniet greko-turke të mos kthehen në pikën ku ishin përpara tërmeteve të 6 shkurtit. Gjithashtu, në qendër të politikës së qeverisë është bashkëpunimi ekonomik dhe bashkëpunimi për përballimin e fatkeqësive natyrore. Në këto çështje është vërtetuar se ka progres.
Së fundi, një variabël kyç për rezultatin e takimit është nëse presidenti turk më në fund do të arrijë të marrë kompensimet që i nevojiten për të hequr veton për pranimin e Suedisë në Traktatin e Atlantikut të Veriut. Ministria e Jashtme greke beson se sa më mirë të shkojë ky transaksion, aq më shumë ka gjasa që takimi me kryeministrin të shkojë mirë.
Çfarë duan turqit nga takimi?
Synimi i Ankarasë është normalizimi i marrëdhënieve me Athinën, pasi konsideron se Greqia është një nga hapat që duhet të ndërmarrë për të riafruar dhe normalizuar marrëdhëniet me Perëndimin.
Kështu, ministri i Jashtëm i Turqisë Hakan Fidan pritet të shkojë në drejtim të rifillimit të kontakteve eksploruese dhe bisedimeve për masat e ndërtimit të besimit.
Në fund të fundit, strategjia e mësipërme është vetëm një nga arsyet që la jashtë qeverisë ish-ministrin e Jashtëm, Mevlut Çavusoglu dhe ish-ministrin e Mbrojtjes, Hulusi Akar.
Në çfarë faze janë marrëdhëniet mes Greqisë dhe Turqisë?
Edhe pse për një kohë të gjatë marrëdhëniet greko-turke ishin në një gjendje shumë të keqe, me presidentin turk që kërcënoi se do të vijë ajo natë dhe se grekët duhet të ndalojnë garën e armëve, por edhe të vazhdojnë me çmilitarizimin e ishujve.
Gjithçka ndryshoi pas tërmeteve vdekjeprurëse të 6 shkurtit dhe qëndrimit që mbajti Greqia në këtë moment të vështirë për vendin fqinj. Edhe në periudhën parazgjedhore, Erdogan nuk e përshkallëzoi konfliktin me Greqinë, edhe pse pas rizgjedhjes riktheu, por jo me intensitetin e muajve të kaluar, doktrinën e Atdheut Blu.
Por përveç diplomacisë së tërmetit, kur Erdogan u rizgjodh, largoi si ministrin e Jashtëm Mevlut Çavusoglu ashtu edhe atë të Mbrojtjes Hulusi Akar, të cilët shpesh herë kishin provokuar vendin tonë me deklaratat e tyre.
Sa i përket Greqisë, Kyriakos Mitsotakis gjatë periudhës parazgjedhore kishte deklaruar se dëshiron të takohet me presidentin turk, i cili do të zhvillohet në margjinat e Samitit të NATO-s(InGr)
Yannis Koutroubis
@NewsIn.Al
