Ky është Ballkani:
Gjithnjë e më shumë dronë të armatosur ekzistojnë sot mbi Ballkan dhe askush nuk i mbikëqyr. A është ky titulli i një artikulli të ditëve të fundit që thekson se gati tridhjetë vjet pas përfundimit të armiqësive në Ballkanin Perëndimor, dronët e rinj të armatosur po patrullojnë në heshtje mbi zonë, por askush nuk e di saktësisht numrin e tyre.
Marrëveshja për kontrollin nënrajonal të pajisjeve u nënshkrua në vitin 1996 – një vit pas përfundimit të luftës në Bosnje-Hercegovinë – nën mbikëqyrjen e Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OACE).
Vendosi kufizime në numrin e tankeve të betejës, automjeteve të blinduara, artilerisë së rëndë, avionëve luftarakë dhe helikopterëve sulmues në Bosnje-Hercegovinë, Kroaci, Serbi dhe Mal të Zi.
Sot, megjithatë, mungesa e një arme moderne vdekjeprurëse dallohet në këtë listë: dronët e armatosur.
“Vetëm tre shtete kishin dronë të armatosur në vitin 2010. Në fund të vitit 2024 ai numër u rrit në më shumë se 40”- thonë burimet ushtarake. Dronët ushtarakë janë më të lirë, më të gjithanshëm dhe më vdekjeprurës sesa avionët luftarakë tradicionalë.
Ata janë bërë një “armë e preferuar” në luftërat e sotme – nga Ukraina, përmes Kaukazit në Lindjen e Mesme – dhe të gjithë duan t’i bashkohen forcave të tyre të armatosura. Dhe Ballkani Perëndimor nuk bën përjashtim.
Serbia ka blerë dronë sulmues nga Kina, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Izraeli. Po zhvillon gjithashtu modele vendase: Pegasus, Vrabac dhe Komarac, të cilat kanë mbushur qiejt mbi vend, pasi – të paktën tani për tani – marrëveshja për të blerë një dron Bayraktar nga Turqia nuk po ecën përpara.
Kroacia ka blerë gjashtë dronë të armatosur turq dhe po bën mini-dronët e saj vdekjeprurës, të cilët i ka eksportuar mes tjerash edhe në Ukrainë. Sipas deklaratave zyrtare, me dinamikën aktuale, vendi mund të prodhojë rreth gjysmë milioni mini-dronë çdo vit.
Një tjetër shtet anëtar i NATO-s, Mali i Zi, po rrit në heshtje por në mënyrë të qëndrueshme kapacitetet e tij ushtarake. Me një buxhet të kufizuar ushtarak, ai ka blerë dronë zbulues nga Sllovenia dhe po investon në treg dronë shtesë për mbikëqyrjen e kufirit.
Shqipëria po blen dronë edhe nga Turqia
Në Bosnje dhe Hercegovinë modernizimi i forcave të armatosura pengohet nga një buxhet i kufizuar dhe ndarje politike.
Kosova – edhe pse nuk është pjesë e marrëveshjes për kontrollin e pajisjeve – ka filluar furnizimin me dronë ushtarakë, fillimisht Bayraktar nga Turqia.
Burimet ushtarake tregojnë se dronët e armatosur mund të shkaktojnë një pajisje të re në Ballkan.
Sa shpenzuan vendet e Ballkanit Perëndimor për ushtrinë e tyre në vitin 2024? Shumat janë në miliarda euro.
Serbia 2.6
Kroaci 1.8
Bosnja dhe Hercegovina 0.7
Shqipëria 0.4
Maqedonia e Veriut 0.3
Mali i Zi 0.1
Kosova 0.1
Burimi: SIPRI
#balkanews #drone #αγορά #κούρσα_εξοπλισμών #Βαλκάνια
Aleksandër Marku
@NewsIn.Al
