Rrjeti i Bizneseve Shqiptare në Greqi
Parashikimet e inflacionit për Evropën në vitin 2026: Cilat vende do të kenë normat më të larta dhe më të ulëta?
Perspektiva ekonomike për Evropën dhe zonën e euros është e turbullt për shkak të tensioneve tregtare dhe rreziqeve globale, duke përfshirë kërcënimet tarifore nga SHBA-ja. Ndërsa zhvillimet globale dhe rajonale në ekonomi janë të rëndësishme, njerëzit përqendrohen kryesisht në mënyrën se si këta faktorë ndikojnë në jetën e tyre të përditshme. Për familjet, inflacioni është një nga shqetësimet më të mëdha.
Në vitin 2024, inflacioni vjetor në zonën e euros, i matur nga Indeksi i Harmonizuar i Çmimeve të Konsumit (HICP), ishte 2.4% sipas Eurostat. Ky inflacion total pasqyron rritjen e përgjithshme të çmimeve të konsumit.
Sipas parashikimeve të Bankës Qendrore Evropiane (BQE) të qershorit 2025, inflacioni në zonën e euros pritet të ulet në 2.0% në vitin 2025 dhe më tej në 1.6% në vitin 2026, përpara se të kthehet në 2.0% në vitin 2027.
Në të njëjtën kohë, inflacioni i energjisë parashikohet të mbetet negativ deri në fund të vitit 2026 dhe më pas të rimëkëmbet në vitin 2027 për shkak të “masave fiskale të lidhura me ndryshimet klimatike”, sipas BQE-së.
Raporti i Perspektivës Ekonomike të OECD-së ofron parashikime për inflacionin në nivel vendi.
Midis 30 vendeve evropiane me të dhëna të disponueshme, në gati gjysmën e tyre inflacioni parashikohet të rritet deri në fund të vitit 2025, krahasuar me vitin 2024.
Megjithatë, në disa raste, ndryshimi – qoftë një rritje apo një rënie – është shumë modest, në 0.3 pikë përqindjeje (pp) ose më pak.
Ndryshimi më i lartë i pritur në terma pikë përqindjeje pritet të jetë në Lituani, duke u rritur nga 0.9% në 4%, e ndjekur nga Letonia (1.4% në 3.6%). Megjithatë, ato nuk do të jenë në pesë vendet e para për inflacionin në vitin 2025.
In Lithuania, rising food and energy prices have a significant impact on increasing the inflation rate. In Latvia, core inflation—which excludes energy and food—will remain high due to strong wage growth related to labour shortages, while food prices are also on the rise, according to the OECD report.
The increase in inflation will also exceed 1 percentage point in Bulgaria (1.4 pp) and Hungary (1.2 pp) in this period.
In Italy, Finland, and Ireland, the inflation rate is projected to rise by 0.8 percentage points or more.
Midis viteve 2024 dhe 2025, Turqia parashikohet të shohë një rënie dramatike të inflacionit, duke rënë me 27.1 pikë përqindjeje nga 58.5% në 31.4%. Megjithatë, do të mbetet një përjashtim ekstrem, pasi norma e dytë më e lartë në Evropë pritet në Hungari me vetëm 4.9%.
Përveç Turqisë, rëniet më të mëdha të inflacionit gjatë kësaj periudhe parashikohen në Islandë (-2.4 pikë përqindjeje), Suedi (-1.5 pikë përqindjeje) dhe Belgjikë (-1.4 pikë përqindjeje).
Ekonomitë kryesore: Franca do të ketë inflacionin më të ulët, Mbretëria e Bashkuar më të lartin
Në vitin 2025, midis pesë ekonomive më të mëdha evropiane, Mbretëria e Bashkuar parashikohet të regjistrojë normën më të lartë të inflacionit me 3.1%. Kjo është nxitur nga “rritja e pagës minimale kombëtare, kontributeve të sigurimeve shoqërore të punëdhënësit dhe faturave të shërbimeve” sipas OECD-së.
Në të kundërt, Franca do të ketë inflacionin më të ulët në vitin 2025 me 1.2% falë uljes së tarifave të energjisë elektrike. “Tarifat mbi importet amerikane kanë vetëm një ndikim të kufizuar për shkak të ekspozimit të ulët të Francës ndaj tregut amerikan”, vuri në dukje OECD.
Po kështu, në vitin 2026, Franca parashikohet të regjistrojë normën më të ulët të inflacionit nga pesë ekonomitë e mëdha, në 1.66%, ndërsa Mbretëria e Bashkuar pritet të ketë më të lartën në 2.28%. Inflacioni parashikohet të jetë 1.88% në Itali, 1.91% në Spanjë dhe 2.13% në Gjermani.
Inflacioni pritet të bjerë në vitin 2026 krahasuar me vitin 2025 në shumicën e vendeve evropiane, me vetëm pesë që parashikohet të shohin një rritje. Suedia parashikohet të shohë rritjen më të madhe, duke u rritur me 0.7 pikë përqindjeje nga 1.3% në 2.0%, e ndjekur nga Franca me një rritje prej 0.5 pikësh përqindjeje nga 1.2% në 1.7%.
Megjithatë, Franca do të kishte ende normën e dytë më të ulët të inflacionit midis të gjitha vendeve.
Përveç Turqisë, e cila është në nivel të veçantë (-12.9 pikë përqindjeje), rëniet më të mëdha priten në Estoni, Kroaci dhe Lituani, secila duke rënë me më shumë se 1.5 pikë përqindjeje.
“Si politikat fiskale ashtu edhe ato monetare kanë kontribuar në mënyrë vendimtare në rënien e fundit të inflacionit”, shpjegoi OECD, megjithatë Turqia mbetet një vend i veçantë i qartë.
Midis ekonomive kryesore, Mbretëria e Bashkuar parashikohet të shohë një rënie prej 0.8 pikë përqindjeje, ndërsa Spanja do të regjistrojë një rënie prej 0.5 pikësh.
Inflacioni do të qëndrojë nën 2.8% në 27 vende në vitin 2026
OECD parashikon që, përveç Turqisë (18.5%), inflacioni nuk do të kalojë 3.7% në asnjë vend tjetër evropian në vitin 2026. Normat pritet të variojnë nga 0.6% në Zvicër në 3.6% në Hungari, e ndjekur nga 3.4% në Rumani. Në 27 vendet e mbetura, inflacioni parashikohet të qëndrojë nën 2.8%.
Me Francën si vendin e dytë më të ulët, pas Zvicrës, me 1.7%, normat e inflacionit në shumë vende pritet të grumbullohen midis 1.7% dhe 2.7%.
Si mund të ndikojnë tarifat e Trump në inflacion
Raporti i BQE-së theksoi se tarifat më të larta të vendosura nga Administrata Amerikane, së bashku me pasigurinë e shtuar të politikave tregtare, po formësojnë perspektivën ekonomike globale.
“Nëse tarifat e SHBA-së rriten dhe partnerët tregtarë hakmerren, kjo mund të ulë aktivitetin ekonomik global, dhe rrjedhimisht kërkesën e jashtme të zonës së euros, dhe të rrisë inflacionin”, sugjeron BQE-ja.
Ngadalësimi i të ardhurave reale të disponueshme në vitin 2025
Në zonën e euros, të ardhurat reale të disponueshme u rritën me 2.2% në vitin 2024 krahasuar me vitin 2023. Sipas BQE-së, kjo rritje parashikohet të ngadalësohet në 0.8% në vitin 2025 përpara se të rritet pak në 1.0% në vitin 2026.
Të ardhurat e disponueshme të familjeve janë paratë që familjet kanë mbetur për të shpenzuar ose kursyer pasi paguajnë taksat dhe kontributet e sigurimeve shoqërore. Njerëzit i përdorin këto të ardhura për të mbuluar nevojat e tyre të përditshme ose për të lënë mënjanë si kursime.
Nestor Dede – Athinë
@NewsIn.Al
