Rebecca Solnit: Gruaja që i dha emër heshtjes
Rebecca Solnit nuk e nisi me idenë të shpikte një fjalë. Ajo thjesht shkroi një ese për burrat që ndërpresin gratë për t’ua shpjeguar gjërat që ato i dinë më mirë. Eseja u bë virale—dhe bota mori një term të ri për një fenomen të vjetër: mansplaining.
Në “Men Explain Things to Me”, Solnit tregoi një episod absurd: një burrë i shpjegonte një libër… autorja e të cilit ishte ajo vetë. Por ky nuk ishte një rast i izoluar. Ishte një model: supozimi i rrënjosur se burri di dhe gruaja duhet të dëgjojë.
Solnit sfidoi një tjetër mit të lashtë: “standardet universale”. Ajo thotë se shpesh janë burra që krijuan rregullat sipas masës së tyre dhe i quajtën neutrale. Historia, letërsia, filozofia—të gjitha u ndërtuan mbi këndvështrimin mashkullor, ndërsa përvoja e grave u shty në margjina.
Një ide tjetër e fortë e saj: heshtja nuk është paqe, është fshirje. Gratë që nuk flasin nuk janë domosdoshmërisht të qeta—shpesh janë të injoruara, të frikësuara ose të ndëshkuara për zërin e tyre.
Në librin “The Mother of All Questions”, ajo tregon se pyetjet që gratë dëgjojnë pa pushim—pse s’ke fëmijë, pse nuk buzëqesh, pse je e mërzitur—janë forma të kontrollit, jo kuriozitet i pafajshëm.
Heshtja nuk është paqe—është fshirje
Një tjetër ide që e përshkon veprën e saj është kjo:
“Heshtja shpesh maskohet si harmoni.”
Gratë që nuk ankohen konsiderohen të lumtura. Komunitetet pa protesta konsiderohen të qeta. Mungesa e konfliktit duket si paqe.
Por Solnit e zbërthen këtë gënjeshtër.
Heshtja shpesh do të thotë se dikujt i është shtypur zëri. Që ankesat injorohen. Që protestat ndëshkohen. Që njerëzit kanë mësuar se të flasësh është e rrezikshme.
Në librin The Mother of All Questions, ajo analizon pyetjet që iu bëhen grave pa pushim:
Pse nuk ke fëmijë?
Pse nuk buzëqesh më shumë?
Pse je kaq e zemëruar?
Këto nuk janë pyetje të pafajshme. Janë mekanizma kontrolli të heshtur—mënyra për të rregulluar sjelljen e grave.
Solnit thotë:
“Pyetja nuk është pse janë gratë të zemëruara, por pse nuk jemi edhe më të zemëruara.”
Heshtja nuk është paqe. Është rezultat i shtypjes.
Solnit lidh përvojat personale me strukturat e pushtetit. Një ndërprerje në një mbledhje, një koment në rrugë, një përjashtim nga biseda—të gjitha janë pjesë të të njëjtit sistem që u jep zë burrave dhe u zvogëlon gratë.
Por ajo sjell edhe shpresë. Jo shpresë naive, por atë llojin që e quan “sëpata me të cilën çan derën në një emergjencë”. Ajo beson se ndryshimi ndodh nga veprimet e vogla, të qëndrueshme, nga zërat që nuk dorëzohen.
Rebecca Solnit na dha fjalë për t’i emërtuar përvojat që i kemi ditur gjithmonë.
Dhe kur i jep emër një padrejtësie, je gjysmën e rrugës drejt ndryshimit. $j&
@NewsIn.Al
