KUR DEPUTETI MBËSHTETET TE CHATGPT, KRIZA NUK ËSHTË TEKNOLOGJIKE — ËSHTË POLITIKE
*First Hello World*
Në pamje të parë, mund të duket si një episod i vogël i kohës sonë: deputetë të Partisë Demokratike apo të Partisë Socialiste që në sallën e Kuvendit, ose pak para seancës, mbështeten te ChatGPT për të ndërtuar fjalimet e tyre. Për dikë, kjo mund të tingëllojë si thjesht një shenjë e përshtatjes me teknologjinë. Për dikë tjetër, si një detaj pa shumë rëndësi në një politikë tashmë të mbushur me improvizime.
Por në të vërtetë, kjo nuk është as kuriozitet teknik dhe as çështje mode. Është simptomë e një boshllëku më të thellë në vetë strukturën e partive politike shqiptare.
Sepse pyetja thelbësore nuk është vetëm nëse deputetët po përdorin inteligjencën artificiale për të ndërtuar fjalimet e tyre. Pyetja që lind natyrshëm, dhe me të drejtë, është shumë më serioze: ku janë këshilltarët politikë, ku janë hartuesit e fjalimeve, ku janë strukturat intelektuale të partive që duhet t’u japin përfaqësuesve të tyre gjuhë, bosht, argument dhe dinjitet publik?
Një parti politike nuk është thjesht një makineri zgjedhore. Ajo, në kuptimin më serioz të fjalës, duhet të jetë një laborator mendimi, një qendër përpunimi idesh, një hapësirë ku artikulohen qëndrime, ku prodhohet diskurs dhe ku përgatiten përfaqësuesit për të dalë para publikut jo si lexues tekstesh të gatshme, por si bartës të një vizioni politik.
Kur deputeti ngjitet në foltore me një tekst që tingëllon i ftohtë, i përgjithshëm, i tejmbushur me formula të gatshme dhe me fjali që mund t’i përkisnin kujtdo, atëherë publiku e ndien menjëherë mungesën e autenticitetit. Fjala humbet peshën. Toni humbet pronarin. Dhe politika, nga përballje idesh, kthehet në një ushtrim të zbehtë leximi.
Kjo është arsyeja pse këto fjalime duken qesharake jo vetëm për shkak të përdorimit të një mjeti teknologjik, por sepse ekspozojnë një varfëri të brendshme që partitë përpiqen ta fshehin. Ato tregojnë se shumë herë, prapa fasadës së madhe të organizimit partiak, mungon pikërisht ajo që duhet të jetë thelbi i çdo force politike serioze: mendimi i strukturuar.
Në çdo demokraci funksionale, liderët dhe deputetët mbështeten nga ekipe. Jo thjesht nga njerëz që shpërndajnë komunikata apo organizojnë dalje mediatike, por nga këshilltarë që kuptojnë gjuhën politike, ritmin parlamentar, nuancën e argumentit, peshën e kontekstit dhe rëndësinë e stilit. Fjalimi parlamentar nuk është dekor. Ai është instrument. Me të ndërtohet profil publik, përcillet qëndrim politik, sulmohet kundërshtari dhe mbrohet një ide.
Kur një parti nuk arrin më t’i sigurojë deputetit të vet as këtë minimum serioziteti, problemi nuk është më individual. Atëherë kemi të bëjmë me dështim organizativ.
Sepse ose këshilltarët nuk ekzistojnë realisht si tru funksional i partisë, ose ekzistojnë vetëm në letër, ose janë zhytur në një mediokritet të tillë saqë deputeti e gjen më të lehtë të kërkojë ndihmë nga një algoritëm sesa nga struktura që paguhet për ta ndihmuar. Në të tre rastet, tabloja është e rëndë.
Dhe kjo tablo bëhet edhe më problematike kur kuptohet se publiku nuk kërkon përsosmëri artificiale, por zë të vërtetë. Qytetari nuk pret nga deputeti një ese të lustruar në mënyrë sterile. Pret qartësi, bindje, nerv, kulturë politike dhe një sens përgjegjësie ndaj fjalës publike. Pret që ai që flet në emër të një partie të ketë jo vetëm tekst, por mendim. Jo vetëm fjali, por qëndrim.
Në këtë kuptim, përdorimi i ChatGPT-së si patericë për fjalime parlamentare nuk është problem sepse është teknologji. Problem bëhet kur teknologjia përdoret për të mbuluar zbrazëtinë. Kur ajo hyn jo si ndihmë për përpunim, por si zëvendësim i mungesës së përgatitjes, mungesës së këshillimit dhe mungesës së kulturës së brendshme politike.
Një parti që nuk prodhon dot vetë fjalën e saj, vështirë se mund të bindë se prodhon dot edhe vizionin e saj.
Prandaj pyetja mbetet e drejtë dhe therëse: ku janë këshilltarët e Partisë Demokratike dhe të Partisë Socialiste? Ku janë ata njerëz që duhet të punojnë për t’i dhënë deputetit argument të saktë, stil të veçantë dhe gjuhë të denjë për sallën parlamentare? Ku janë ata që duhet ta mbrojnë partinë nga ekspozimi qesharak i fjalimeve plastike, të pafrymta dhe pa identitet?
Nëse partitë më të mëdha të vendit kanë mbërritur në pikën ku as fjalimin e deputetit nuk e përpunojnë më brenda strukturës së tyre, atëherë kjo nuk është thjesht shenjë e kohës digjitale. Është tregues i një plogështie më të rëndë: i zbehjes së jetës mendore brenda partive.
Dhe aty qëndron problemi i vërtetë.
Sepse një parti mund të mbijetojë për pak kohë me propagandë, me disiplinë dhe me numra. Por nuk mund të ruajë seriozitetin e saj për shumë gjatë nëse nuk prodhon më mendim origjinal, gjuhë të vetën dhe përfaqësues që flasin si njerëz të bindur, jo si lexues të një teksti të shkarkuar në çastin e fundit.
Në fund, çështja nuk është nëse deputetët përdorin apo jo një mjet të ri. Çështja është se çfarë po zbulon ky përdorim për gjendjen reale të partive politike në Shqipëri. Dhe ajo që po zbulon nuk është aspak moderne, as inovative, as premtuese. Po zbulon një krizë serioziteti.
Një krizë ku partia nuk i shkruan më deputetit fjalën.
Dhe kur partia nuk arrin të prodhojë më as fjalën e vet, lind dyshimi i madh nëse është ende në gjendje të prodhojë edhe mendimin e vet.
@NewsIn.Al
