INEZ HAJRULLA, ERVIS MATODASHAJ DHE PYETJA QË DJEG SPAK-UN: KUSH E LAJMËRON KRIMIN QË LARGOHET?
Në Vlorë nuk po flitet më thjesht për një operacion policor. Po flitet për një radiografi të frikshme të mënyrës se si krimi i organizuar duket se ka mësuar të mbijetojë përballë shtetit: duke u fshehur, duke u zhvendosur, duke përdorur lidhje, duke blerë heshtje dhe, mbi të gjitha, duke ditur në kohë kur shteti po vjen për ta arrestuar.
Operacioni i SPAK në zonën e Orikumit dhe Vlorës, sipas raportimeve mediatike, çoi në masa sigurie për persona të dyshuar për ngjarje të rënda kriminale, përfshirë vrasje të porositura, atentate mafioze dhe trafik ndërkombëtar droge. Mes emrave kryesorë të shpallur në kërkim rezultojnë Inez Hajrulla dhe Ervis Matodashaj, të cilët, sipas burimeve të raportuara nga media, nuk u gjetën nga forcat operacionale në momentin e ndërhyrjes.
Ky është momenti ku kronika kthehet në skandal institucional. Sepse kur një grup i dyshuar kriminal goditet me urdhër-arreste, por figurat kryesore largohen përpara se prangat të trokasin në derë, pyetja nuk është vetëm “ku janë ata?”. Pyetja e vërtetë është: kush u dha kohë të zhdukeshin?
Një emër i njohur për drejtësinë dhe për rrugën
Inez Hajrulla përshkruhet në raportimet mediatike si një nga figurat më të njohura të botës së krimit në Vlorë, ndërsa Ervis Matodashaj cilësohet shpesh si njeriu i afërt, krahu i tij i djathtë. Të dy janë përmendur në dosje dhe raportime për ngjarje të rënda, ndërsa SPAK dhe media kanë lidhur emrat e tyre me akuza për vrasje, organizim atentatesh dhe veprimtari kriminale të strukturuar.
Sipas raportimeve mbi dosjen, hetimet janë mbështetur edhe në komunikime të zbërthyera nga Sky ECC, të cilat dyshohet se kanë dokumentuar rolet, komunikimet dhe organizimin e personave të përfshirë. Në këtë pikë, dosja nuk flet më për krim spontan, por për një model kriminal me planifikim, logjistikë, vëzhgim, financim dhe mbulim.
Dhe kur krimi ka këtë nivel organizimi, shteti nuk mund të sillet sikur ka të bëjë me disa individë të rastësishëm. Këtu kemi të bëjmë me struktura që dyshohet se kanë operuar për vite, me lidhje në terren, me burime informacioni dhe me aftësi për t’i paraprirë lëvizjes së institucioneve.
Tre atentate, një histori që tregon pushtetin e nëntokës
Inez Hajrulla rezulton të ketë qenë shënjestër e disa atentateve gjatë viteve të fundit. Sipas raportimeve publike, emri i tij lidhet me tentativa në vitet 2017, 2019 dhe 2023. Në dy prej këtyre rasteve, objektiv bashkë me të dyshohet të ketë qenë edhe Ervis Matodashaj.
Në vitin 2017, ndaj Hajrullës raportohet se u tentua një sulm me tritol në një lokal në Vlorë, një vend i frekuentuar edhe nga persona të njohur të botës së krimit, përfshirë Edison Harizajn, i cili më vonë u vra në Durrës në vitin 2018.
Në vitin 2019, Hajrulla dhe Matodashaj u raportuan si objektiv i një sulmi me armë në zonën e njohur si “7 Pallatet Oslo” në Vlorë. Nga të shtënat mbeti i plagosur rastësisht qytetari Dajko Canodemaj, ndërsa autorët u larguan dhe më pas dogjën automjetin në Babicë të Vogël, sipas raportimeve të kohës dhe rikthimeve mediatike mbi ngjarjen.
Në vitin 2023, SPAK ka njoftuar zyrtarisht se vrasja e Ervis Matodashajt dhe Inez Hajrullës ishte porositur për hakmarrje dhe për marrjen nën kontroll të lojërave të fatit. Sipas SPAK, më 7 gusht 2023 në Vlorë u arrestua Amarildo Nikolli, të cilit iu gjetën armë, silenciator, municion dhe mjete të tjera; SPAK tha se ai kishte dalë atë ditë për të finalizuar krimin e porositur.
Kjo kronologji tregon se Vlora nuk ka pasur vetëm një problem me individë të armatosur. Ka pasur një luftë të nëndheshme për territore, para, ndikim dhe kontroll. Dhe në këtë luftë, qytetari i zakonshëm ka qenë gjithmonë pengu më i pambrojtur.
Dosja e re: vrasje, trafik droge dhe dyshime për lidhje me policinë
Në operacionin e marsit 2026, mediat raportuan se SPAK kishte dokumentuar dyshime për vrasje të rënda dhe trafik droge. Sipas raportimeve, grupi i lidhur me Hajrullën dyshohet për organizimin e vrasjes së Gentjan Qarrit më 6 shkurt 2021 dhe për përfshirje në krijimin e kushteve për vrasjen e Bledar Birçajt më 10 maj 2021.
Po sipas raportimeve, hetimi ka dokumentuar edhe raste të trafikut ndërkombëtar të drogës, me sasi që arrijnë në rreth 1.9 tonë lëndë narkotike dhe me destinacion vendet e Bashkimit Europian. Në këtë pjesë të dosjes përmenden rrugë, kontakte dhe mekanizma financiarë që dyshohet se kanë shërbyer për blerjen, transportin dhe financimin e trafikut.
Por elementi më alarmues është përfshirja e dyshuar e një oficeri policie. Sipas raportimeve që i referohen SPAK, oficeri Rezart Kuçi dyshohet se ka përdorur funksionin për të ndihmuar aktivitetin kriminal, duke siguruar logjistikë, duke nxjerrë informacione konfidenciale mbi kontrollet policore dhe duke përdorur në mënyrë të paligjshme sistemin TIMS për interesa të personave të përfshirë në veprimtari kriminale.
Këtu nuk kemi më thjesht një dosje krimi. Këtu kemi një pyetje të rëndë për vetë shtetin: nëse një oficer policie dyshohet se ka ndihmuar grupin, sa të tjerë kanë parë, kanë heshtur, kanë shërbyer, kanë sinjalizuar apo kanë mbyllur sytë?
Krimi nuk arratiset vetëm me këmbë, arratiset me informacion
Në Shqipëri, shpesh operacionet e mëdha policore shiten si sukses vetëm sepse lëshohen urdhër-arreste. Por suksesi i vërtetë nuk matet me konferenca shtypi. Matet me pranga në duar.
Kur personat kryesorë të një dosjeje nuk gjenden, kur ata largohen përpara ndërhyrjes, kur adresat dalin bosh dhe kur kërkimi nis pasi operacioni ka dështuar në objektivin kryesor, atëherë shteti nuk duhet të mjaftohet me fjalën “në kërkim”.
Duhet hetuar rrjedhja e informacionit.
Duhet hetuar zinxhiri i komunikimit.
Duhet hetuar kush e dinte orën, vendin, listën, planin dhe lëvizjen e forcave.
Duhet hetuar kush foli më parë se policia të trokiste.
Sepse krimi i organizuar nuk i shpëton shtetit vetëm duke vrapuar. Ai i shpëton shtetit kur dikush brenda sistemit e njofton. Kur dikush i hap një dritare. Kur dikush i jep pesë minuta më shumë. Dhe në botën e krimit, pesë minuta shpesh vlejnë më shumë se një milion euro.
Vlora si pasqyrë e një shteti të kapur nga heshtja
Vlora nuk është vetëm një qytet bregdetar. Në këto dosje, Vlora shfaqet si një territor ku përplasen paraja e drogës, atentatet, lojërat e fatit, lidhjet me jashtë, policia e dyshuar dhe heshtja institucionale.
Qyteti nuk mund të mbetet peng i emrave që ndërrohen, por i strukturës që mbetet. Sot përmendet një grup, nesër një tjetër. Sot një atentat, nesër një arratisje. Sot një oficer policie në dosje, nesër një tjetër zyrtar që del se “nuk dinte gjë”.
Por qytetarët kanë të drejtë të dinë: si ka mundësi që për vite me radhë këto emra lëvizin mes atentatesh, dosjesh, dyshimesh dhe operacioneve, ndërsa shteti zgjohet gjithmonë vonë?
Nëse SPAK ka ndërtuar një dosje mbi vrasje, trafik droge dhe komunikime kriminale, atëherë hapi tjetër nuk mund të jetë vetëm shpallja në kërkim e të dyshuarve. Hapi tjetër duhet të jetë pastrimi i institucioneve nga njerëzit që mund të kenë shërbyer si syri dhe veshi i krimit.
Sepse pa këtë, çdo operacion mbetet gjysmë operacion. Çdo dosje mbetet gjysmë drejtësi. Çdo konferencë mbetet teatër.
Rasti Hajrulla–Matodashaj nuk është thjesht një histori për dy persona të shpallur në kërkim. Është një test për SPAK-un, Policinë e Shtetit, BKH-në, AMP-në dhe çdo institucion që pretendon se lufton krimin e organizuar.
Nëse akuzat provohen në gjykatë, kemi të bëjmë me një nga panoramat më të rënda të krimit të strukturuar në Vlorë. Por edhe përpara vendimit të gjykatës, një fakt politik dhe institucional është i qartë: kur njerëzit më të kërkuar i shpëtojnë operacionit, qytetarët kanë të drejtë të dyshojnë se problemi nuk është vetëm jashtë uniformës, por edhe brenda saj.
Dhe prandaj pyetja që duhet të tronditë çdo zyrë shteti është kjo:
Kush e lajmëron krimin që largohet?
@NewsIn.Al
