Partenoni: Si e ndërtuan kryeveprën grekët e lashtë…
Sot, njerëzit udhëtojnë nga e gjithë bota për të parë kryeveprën e Partenonit, i cili ka mahnitur vizitorët për vite me radhë. Ajo ka arritur të mbijetojë për mijëra vjet, ka kaluar luftëra dhe luftëra, megjithatë ajo mbetet krenare duke zbukuruar Athinën e bukur.
Megjithatë, për t’u kthyer pas… në kohën kur u ndërtua, ndërtimi i Parthenonit ishte një detyrë teknologjikisht inovative dhe, natyrisht, jashtëzakonisht e vështirë për grekët e lashtë.
Ata arritën me teknologjinë e tyre të minonin, transportonin dhe ngrinin sasi të mëdha mermeri nga Penteli, deri në shkëmbin e Akropolit.
Nga çdo cep i Greqisë së sotme ata punuan për të ndërtuar Partenonin
Qytetarë të lirë, kolonistë, skllevër dhe punëtorë mermeri nga Parosi, Naxos dhe Azia e Vogël punuan në projektet e Akropolit.
Mijëra zejtarë ndërtuan Partenonin në kohë rekord. Në vitin 447 para erës sonë, gjatë “Epokës së Artë të Perikliut”, filloi ndërtimi i Partenonit, ndërtesa më e madhe e Akropolit.
Ndërtimi u bë nga arkitektët Iktinos dhe Kallikratis, ndërsa Phidias ishte administrator i përgjithshëm. Athina u kthye në një kantier ndërtimi. Për ndërtimin e Partenonit punuan argjendarë, bakërpunues, skulptorë mermeri, marangozë, litarë dhe pronarë qesh. Thuhet se në mesin e mijëra punëtorëve ishte edhe filozofi athinas Sokrati, i cili ishte gurgdhendës. Projektet u përfunduan brenda 8 viteve.
Partenoni: Janë përdorur të paktën 20 mijë tonë mermer
Për ndërtimin e Partenonit u përdorën të paktën 20 mijë tonë mermer Pentelian. Për të transportuar mermerët, mjeshtrit e lashtë ndërtuan “Rrugën Lithagogias”.
Rruga niste nga guroreja në shpellën e Davelit në Penteli dhe përfundonte në anën jugore të Akropolit.
Udhëtimi zgjati rreth 6 orë. Llogaritet se ishin rreth 20 vagona që mbulonin itinerarin dhjetë herë në ditë.
Koordinimi ishte kompleks dhe pa të meta pasi gjithçka duhej të mbërrinte në kantierin e Akropolit në kohën e duhur dhe jo më herët për të shmangur mbipopullimin. Kur mbërritën mermerët, punëtorët duhej t’i ngrinin në shkëmbin e shenjtë.
E kishin të pamundur ta bënin këtë vetëm me forcën e tyre fizike. Falë njohurive dhe zgjuarsisë së tyre mekanike, ata zbuluan mënyra të ngritjes që u ngjanin metodave moderne.
Më shumë rreth ndërtimit të Partenonit
Ata ndërtuan vinça të improvizuar me rrotulla të mëdha, në të cilat ishin ngjitur rrëshqitës në të dyja anët për të vepruar si kundërpeshë. Përveç kësaj metode, mjeshtrit bënin edhe vinça druri.
Arkeologët vlerësojnë se rreth Partenonit kanë punuar 8 vinça të mëdhenj dhe të tjerë më të vegjël, kryesisht brenda tempullit në ndërtim. Duke shfrytëzuar parimet dhe ligjet e fizikës ata përdorën leva dhe rrotulla të përshtatshme që shumëfishonin momentin e forcës.
Ata ishin ndërtuar aq mirë sa mund të ngrinin një mermer dhjetë tonësh në një lartësi prej 15 metrash në njëzet minuta.
Pajisje të ngjashme teknike u përdorën në restaurimin e Partenonit në vitin 1984. Që nga viti 2017, Parku Teknologjik Lavrio ka vendosur vinçin, i cili është prodhuar në Francë dhe i ka shërbyer punimeve restauruese vazhdimisht për 33 vjet.
Është një makinë historike në ndërtimin e së cilës ka marrë pjesë arkitekti dhe restauruesi i Partenonit, Manolis Korres. Vinçi historik i Parthenonit është i ekspozuar në muzeun e Lavrios për qëllime edukative…( Tonia Xafferis)
Për NewsIn, përshtati Viki Jano
@NewsIn.Al
