Menjëherë pas luftës në 1946 Martin Niemöller donte që audienca e tij gjermane të pranonte se ata kishin dështuar moralisht, të pranonin përgjegjësinë e tyre për mizoritë masive të kryera nga qeveria e tyre naziste në emër të tyre.
Ai nënkuptoi që ne duhet të ngrihemi për të mbrojtur ata që kërcënohen.
Ai citon:
Fillimisht erdhën për komunistët
Dhe nuk fola
Sepse nuk isha komunist
Pastaj erdhën për socialistët
Dhe nuk fola
Sepse nuk isha socialist
Pastaj erdhën për sindikalistët
Dhe nuk fola
Sepse nuk kam qenë sindikalist
Pastaj ata erdhën për hebrenjtë
Dhe nuk fola
Sepse nuk isha hebre
Pastaj erdhën për mua
Dhe nuk kishte mbetur askush
Për të folur për mua
Nëse dikush nuk bën asgjë për të ndaluar një padrejtësi, a është ai vetë fajtor për një krim? A mund të falet dikush që kryen padrejtësi kundër njerëzimit duke pretenduar se ai thjesht po zbatonte urdhrat/ligjin? Edhe sot, rreshtat e Niemöller-it kanë kuptim. Ato shpesh ndryshohen për t’iu përshtatur axhendave të ndryshme politike ose sociale, por ato qëndrojnë si një thirrje universale për veprim shoqëror, solidaritet dhe vigjilencë përballë shtypjes dhe padrejtësisë.
Ky vlen si një reflektim i ditëve të sotme, ditëve kur njerëzit njëzëri kërkojnë të trajtohen dhe të jetojnë me dinjitet. Të protestuarit nuk është gjë tjetër veçse një shprehje publike e kundërshtimit, mosmiratimit ose mospajtimit ndaj një ideje ose veprimi, zakonisht politik. Protestat mund të konsiderohen si akte bashkëpunimi në të cilat shumë njerëz bashkëpunojnë duke marrë pjesë dhe ndajnë kostot dhe rreziqet e mundshme për ta bërë këtë.
@G.Haxhillari
