Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan edhe një herë ngjalli zemërim në Greqi dhe në mbarë botën ortodokse pasi lëshoi deklarata triumfaliste në përvjetorin e rënies së Kostandinopojës më 29 maj.
Duke shënuar 573 vjet nga marrja e kryeqytetit bizantin nga turqit osmanë në 1453, Erdogan e përshkroi pushtimin si një “fitore të bekuar” dhe deklaroi se “Stambolli është i yni përgjithmonë”, ndërsa lavdëroi Sulltan Mehmedin II dhe ushtrinë osmane.
Rënia e Kostandinopojës mbetet një nga ngjarjet më traumatike në historinë greke. Më 29 maj 1453, forcat osmane të udhëhequra nga Mehmedi II shkelën muret e kryeqytetit bizantin pas një rrethimi 53 ditor, duke i dhënë fund Perandorisë Bizantine dhe duke mbyllur efektivisht kapitullin përfundimtar të Perandorisë Romake, i cili kishte zgjatur për më shumë se 1.000 vjet në Lindje.
Për grekët dhe të krishterët ortodoksë, përvjetori nuk shihet si një festë por si një ditë zie dhe përkujtimi. Glorifikimi i përsëritur i pushtimit nga Erdogan është interpretuar shpesh në Greqi si një provokim i qëllimshëm që synon të nxisë nacionalizmin neo-otoman dhe të sigurojë dominimin turk mbi trashëgiminë historike të Kostandinopojës.
Gjatë përkujtimeve të këtij viti, Erdogan vlerësoi risitë ushtarake të Mehmedit II dhe krahasoi pushtimin osman me teknologjinë moderne turke të mbrojtjes, duke u mburrur me dronët, nëndetëset pa pilot dhe kapacitetet ushtarake në rritje të Turqisë.
Vërejtjet e tij vijnë mes marrëdhënieve tashmë të tensionuara midis Greqisë dhe Turqisë lidhur me Egjeun, Qipron, presionet e migracionit dhe retorikës gjithnjë e më agresive të Ankarasë në Mesdheun Lindor.
Simbolika që rrethon Kostandinopojën mbetet thellësisht e ndjeshme. Qyteti, i njohur sot si Stambolli, shërbeu për shekuj me radhë si qendra e krishterimit ortodoks Lindor dhe kryeqyteti i Perandorisë Bizantine. Pas pushtimit osman, shumë kisha – përfshirë ikoniken Hagia Sophia – u konvertuan në xhami.
Në Greqi 29 maji kujtohet me shërbesa përkujtimore, kambanat e kishës dhe referencat për perandorin përfundimtar bizantin, Kostandin XI Palaiologos, i cili vdiq duke mbrojtur qytetin gjatë sulmit të fundit. Shprehja “Qyteti ka rënë” ende mban peshë të madhe emocionale në kujtesën historike greke.
Kritikët argumentojnë se deklaratat vjetore të Erdoganit janë hartuar jo vetëm për audiencat politike vendase por edhe për të përforcuar narrativën neo-otomane të Turqisë në skenën ndërkombëtare. Përkrahësit në Turqi, megjithatë, e portretizojnë pushtimin si një moment themelor të historisë turke dhe krenarisë kombëtare.
@NewsIn.Al
